Heb jij het gevoel dat de wereld steeds onvoorspelbaarder wordt? Met deze 5 eenvoudige stappen ben je voorbereid op een noodsituatie. 

Kalm blijven in onzekere tijden

Er hangt stress in de lucht. Dat merk je niet alleen aan het nieuws, maar ook aan de keukentafel. Gesprekken gaan vaker over oorlogsdreiging, klimaatrampen en energiebevoorrading. We polsen bij elkaar: “Moeten we ons op iets voorbereiden?” Die vraag hield me zelf ook bezig. Dus zocht ik uit wat je concreet kunt doen om voorbereid te zijn. Want weerbaar zijn begint bij weten wat je zelf in handen hebt. 

We zijn beter voorbereid dan je denkt

Laten we beginnen met een geruststelling: de overheid zit niet stil. In België is het inschatten van risico’s de taak van het Nationaal Crisiscentrum. Experten bestuderen er niet alleen wat er kan gebeuren, maar ook hoe groot de kans is per dreiging en wat de impact kan zijn. Voor noodsituaties bestaan uitgewerkte plannen, die regelmatig worden getest en afgestemd met hulpdiensten en lokale overheden.

Bij een dreiging of noodsituatie waarschuwt de overheid je via het BE-Alert systeem.

Voorbereiden, maar op wat?

Toch kan het ook goed voelen om zelf actie te ondernemen. Veel mensen vinden het geruststellend om te weten dat ze zelf een plan hebben klaarliggen. Voor België zijn de meest waarschijnlijke dreigingen een lange onderbreking van de dienstverlening, een besmettelijke ziekte of een natuurfenomeen als een hittegolf of een overstroming. Dat zijn zaken waarop je je gericht kan voorbereiden.

Wat kan je zelf doen?

De voorbereiding komt eigenlijk altijd op hetzelfde neer: een paar dagen zelfstandig kunnen overbruggen tot er externe hulp komt. Maak dus een lijstje van dingen die je daarvoor nodig hebt. Dat is niet eens zo veel: warmte, licht, water, eten, verzorging, cash geld, noodnummers, identificatiepapieren en een manier om in contact te blijven met de buitenwereld. 

1) Maak een noodpakket

Het handigste is om een soort noodpakket in huis te halen. Dat kan je zelf samenstellen of kant-en-klaar aankopen. Op de website van het Rode Kruis staat een lijstje van wat je er best instopt. Met flesjes water, lang houdbare voeding, een zaklamp en warme, waterbestendige kledij kom je al een heel eind. Maak ook een kopie van belangrijke documenten zoals je identiteitskaart en voorzie wat cash geld. 

2) Schrijf je in op BE-Alert

Als er een dreiging is, waarschuwt de overheid je via het BE-Alert systeem. Schrijf je dus al in op deze dienst. In een noodsituatie krijg je dan een bericht via sms, e-mail of een oproep. Zo weet je meteen wat er is gebeurd en wat jij zelf kan doen om je in veiligheid te brengen. Ligt het internet of telefoonnetwerk plat? Dan nemen andere kanalen het over, zoals analoge radio, lokale omroepsystemen of hulpverleners aan huis.

3) Maak een noodplan

Je kan ook nadenken over een eenvoudig noodplan voor jezelf of je gezin. Het helpt bijvoorbeeld als iedereen weet waar de brandblusser ligt, hoe je de gaskraan kan dichtdraaien of wat de snelste weg naar buiten is. Op www.mijnnoodplan.be maak je aan de hand van een aantal vragen een gepersonaliseerd noodplan. Print het af en hang het ergens in huis, samen met de telefoonnummers van de nooddiensten.

Op www.mijnnoodplan.be maak je makkelijk zelf je eigen noodplan.

4) Vraag een gele doos aan

In sommige gemeenten bestaat er ook een gele doos: daarin stop je al je medische en andere documenten. De doos zelf bewaar je in de koelkastdeur. Zo vinden hulpverleners snel levensreddende informatie zoals je allergieën, aandoeningen of je wensen over reanimatie. Een sticker aan de binnenkant van je voordeur geeft aan dat er een gele doos in huis is. Vraag na bij je gemeente of het initiatief ook bij jullie bestaat. 

5) Optioneel: word vrijwilliger

Wie nog een stapje verder wil gaan, kan gericht vaardigheden aanleren die in een noodsituatie van pas kunnen komen. Je kan bijvoorbeeld een EHBO-cursus volgen, vrijwilliger worden bij het crisisteam bij je gemeente of je aansluiten bij een lokale radioclub voor noodcommunicatie. Of spreek af met je buren hoe jullie bij elkaar een oogje in het zeil kunnen houden.

Je kan zelf vrijwillig een rol opnemen in je lokale crisisteam.

“Hoeveel cash geld heb ik nodig?”

Dat is een veelgehoorde vraag. Het kan gebeuren dat elektronisch betalen tijdelijk niet mogelijk is, bijvoorbeeld bij een grote bankstoring. Daarom is het nuttig om wat cash geld in huis te hebben. Voorzie voldoende kleingeld om enkele dagen basisuitgaven te doen. Grotere bedragen zijn niet nodig. Een beetje cash zorgt vooral voor rust, omdat je weet dat je in een noodsituatie zonder bankkaart verder kan.

“Wat als de verwarming uitvalt?”

Bij een grote storing kan het gebeuren dat verwarming tijdelijk niet werkt, maar dat is een van de eerste dingen die de overheid zal proberen op te lossen. Een korte periode kan je veilig overbruggen met warme kledij en dekens. Thermisch ondergoed of een slaapzak zijn niet verplicht, maar handig om in huis te hebben. Maak zeker geen vuur in huis! Als het nodig is, openen lokale besturen opvangplaatsen.

“Hoe kan ik koken?”

In een noodsituatie is het vooral belangrijk dat je enkele dagen kan eten. Dat lukt perfect met voeding die niet moet worden opgewarmd, zoals conserven, noten, repen en brood. Koken hoeft dus niet per se. Gebruik geen kampvuur of gasbranders binnenshuis: dat is gevaarlijk. Voorbereid zijn betekent dus kiezen voor veilige en eenvoudige oplossingen. En gelukkig zijn die ook vaak de goedkoopste. 

Conclusie: paniek is niet nodig

Risico’s horen meer dan ooit bij het leven, maar dat betekent niet dat je er machteloos tegenover staat. Voorbereid zijn op een noodsituatie is een krachtig tegengif tegen onzekerheid. En dat maakt de gesprekken aan de keukentafel alvast wat lichter. 

Wil je meer berichten als deze ontvangen? Schrijf je dan in op mijn nieuwsbrief.