Welke bewegingsvorm is even geschikt voor topsporters als voor mensen die aan het revalideren zijn? Het antwoord zou wel eens GYROTONIC® kunnen zijn. Bewegingscoach Marja Verdyck leidt me rond in haar studio in Sint-Job-in-‘t-Goor.

Mijn zoektocht naar zelfzorg

Wie me volgt, weet dat ik mensen help om zo lang mogelijk actief thuis te blijven wonen. En in die context vraag ik me steeds vaker af: hoe kunnen we beter voor onszelf zorgen, voordat ons lichaam aan de alarmbel trekt? In vorige blogartikels verdiepte ik me al in acupunctuur en voetreflexologie, en vandaag waag ik me in de wereld van GYROTONIC®.

Wat is GYROTONIC®?

De GYROTONIC®-methode werd gecreëerd door een Roemeense balletdanser: Juliu Horvath. “Op jonge leeftijd genoot hij al van sporten zoals gymnastiek, zwemmen en roeien,” vertelt Marja. “Nadat hij door een blessure zijn professionele danscarrière moest beëindigen, ging hij op zoek naar genezing. Zo vond hij zijn weg naar yoga en meditatie. Dit resulteerde uiteindelijk in een nieuwe, unieke bewegingsmethode die hij zelf ‘yoga for dancers’ noemde. Tegenwoordig kennen we het als de GYROTONIC® en GYROKINESIS® -methode.

Hoe werkt het?

GYROTONIC® wordt uitgevoerd op machines die speciaal hiervoor ontworpen zijn. De oefeningen zijn gecontroleerd en sierlijk als een dans, maar hebben het zachte, helende effect van een yogasessie. Het doel is om je lichaam efficiënter te leren gebruiken, je zenuwstelsel te kalmeren of te stimuleren, en je kracht, mobiliteit en flexibiliteit te vergroten. “Laten we het eens doen!”, moedigt Marja me aan. “Dan merk je het vanzelf.”

Ondersteund door machines  

Marja begeleidt me naar een van de toestellen. Even later lig ik op mijn rug met elastieken rond mijn voeten, die verbonden zijn met koorden. De koorden lopen hoog achter me door katrollen. De oefening is om cirkels te maken met mijn benen. Als ik niets doe, tillen de koorden mijn voeten vanzelf de lucht in. Ik duw ze zachtjes naar beneden, en laat ze gecontroleerd weer los. Door de gerichte, hands-on instructies van Marja ervaar ik dat ik kracht en weerstand gecontroleerd kan gebruiken. Ik kan bewust vanuit mijn brein mijn lichaam sturen. De machine helpt en begeleidt me daarin.

De kracht van de juiste houding

Die bewuste sturing is typisch voor deze bewegingsleer, legt Marja me uit: net zoals een danser op elk moment exact weet welke spieren hij gebruikt, kunnen wij door de juiste houding onze energie beter laten stromen. Zo kunnen we spanningen loslaten, vaste bewegingspatronen doorbreken en meer ruimte creëren in ons lichaam. Het resultaat is meer comfort en meer energie: je voelt je meer thuis in je lichaam.

Ademhaling is de helft van de oefening

GYROTONIC® focust niet alleen op je lichaam. Ook de ademhaling is belangrijk, legt Marja me uit. “Ademhaling is de helft van de oefening, net zoals bij yoga of meditatie.” Je ademt in en uit tijdens de oefeningen en leert je ademhaling van binnenuit te sturen. De verschillende ademhalingspatronen maken de bewegingen makkelijker. Zo kom je in je natuurlijke flow en ritme terecht. Alle andere gedachten laat je gewoon los. Er is geen stress. Je bent in het moment: in het nu.

Enkele van de GYROTONIC® toestellen.

Unieke bewegingen

Wat GYROTONIC® uniek maakt, is de richting van de beweging: je beweegt niet alleen lineair, maar ook diagonaal, in cirkels en in golven. Gyro is dan ook Grieks voor spiraal. Op een speelse en zachte manier verleng en versterk je spieren waarvan je niet wist dat je ze had. Je krijgt zo meer ruimte in je wervelkolom, maakt eventuele verklevingen in bindweefsels los en stimuleert de doorbloeding. En dat voelt goed.

Het verschil tussen GYROTONIC® en GYROKINESIS®

Marja toont me ook nog de tweede bewegingsmethode: GYROKINESIS®. Ook daar ligt de focus op vloeiende bewegingen met ondersteuning van je ademhaling, maar dan zonder toestellen. Ook dat oefenen we samen. Ze vraagt me om plaats te nemen op een kruk. We schudden onze armen los, vertragen onze ademhaling, kloppen op ons lichaam en creëren vibraties die in ons lichaam doorwerken en het hele systeem wakker maken. Misschien wel het vreemdste dat ze me leert, is om geeuwen op te wekken.

GYROKINESIS® is gestoeld op hetzelfde principe, maar werkt zonder toestellen.

Geeuwen is decompressie

“Geeuwen is een natuurlijke manier om je zenuwstelsel te resetten,” legt ze me uit. “Heb je ooit gemerkt dat een hond geeuwt wanneer hij zenuwachtig is? Dieren weten hoe ze hun lichaam kunnen gebruiken om zichzelf te kalmeren. Geeuwen is decompressie.” Marja leert me nog andere ontspanningstechnieken: klopjes geven op mijn lichaam, schudden, diep ademen, langzaam bewegen. “Met die signalen vertel je aan je brein dat het oké is om te vertragen.”

“Je lichaam verraadt hoe je je voelt. Altijd.”

Wat je niet voelt, kan je niet veranderen

GYROKINESIS® en GYROTONIC® helpen je om je eigen lichaam te leren lezen. Ik kan het weten, want tijdens de sessie moet Marja me 3 keer vragen om mijn schouders te laten zakken – onbewust trek ik ze telkens weer op. En dat bewustzijn is belangrijk, aldus Marja: “Je lichaam verraadt altijd hoe je je voelt. Welke spieren je aanspant, het tempo van je wandelpas, de kromming van je rug: het zijn allemaal signalen. Pas wanneer je weet hoe je je voelt en wat je voelt, kan je actief beginnen bijsturen. Wat je niet voelt, kan je niet veranderen.”

Voor wie is het?

Je hoeft gelukkig geen danser te zijn om de GYROKINESIS® en GYROTONIC®-methode toe te passen. Meer nog, het is toegankelijk voor iedereen. “Er zijn atleten voor wie deze bewegingsleer deel uitmaakt van hun training, maar er zijn evengoed patiënten die het gebruiken bij hun revalidatie of pas bevallen moeders die opnieuw willen connecteren met hun lichaam. Eigenlijk heeft iedereen er baat bij.”

Tips om zelf toe te passen

Als afsluiter vraag ik Marja wat we allemaal zouden kunnen doen om wat beter voor onszelf te zorgen. Haar advies? Vaker actief luisteren naar je lichaam: “Begin met het inlassen van kleine zelfscans op verloren momenten, zoals aan de kassa of voor een stoplicht. Stel jezelf de vraag: hoe adem ik? Hoe is mijn houding? Vertraag en begrijp jezelf. Observeer jezelf zonder oordeel. Wees lief voor jezelf. Na een tijdje wordt dat je nieuwe normaal.”

Benieuwd wat jouw lichaam je te vertellen heeft? Wil jij ook een sessie bij Studio Marja komen volgen? Neem dan een kijkje op haar website: www.studiomarja.be.