Mindfulness helpt je om rust te vinden in de chaos van het leven. Maar hoe werkt dat in de praktijk? Ik vroeg het aan mindfulnesstrainer Lief Soetewey.

Mindful van vóór de hype

Lief Soetewey is al 15 jaar mindfulnesstrainer. “Ah, nog van vóór het hip was”, grap ik. “Ja”, bevestigt ze, “maar ik ben niet altijd zo blij met de hype. De verwachtingen zijn daardoor soms onrealistisch. Mindfulness is geen wonderpil, maar een vaardigheid die je weerbaarder maakt.” In haar zonnige tuin in Kapellen schenkt ze me een glas zelfgemaakte citroenlimonade in en vertelt me hoe het allemaal begon.

De eerste les 

De eerste keer dat Lief een les mindfulness volgde, was op uitnodiging van een vriendin, vertelt ze. “Toen ze het vroeg, dacht ik: waarom ook niet. Mijn dochters waren het huis uit en ik had wat meer tijd voor mezelf. En vanaf toen was het zaadje geplant. Op verschillende momenten in mijn leven keerde ik naar mindfulness terug. Elke keer bracht het me iets nieuws.”

Mindfulness op de dienst Oncologie

Lief werkte toen op de sociale dienst van een ziekenhuis, op Oncologie. “Elke dag zat ik tegenover mensen die geconfronteerd werden met de onvoorspelbaarheid van het leven. Ik voelde dat ik hen via mindfulness een handvat kon aanreiken, dus ik dacht: dit moet ik doorgeven. Met de steun van de oncologen kwam er een tussenkomst voor kankerpatiënten zodat zij tijdens hun behandeling lessen mindfulness konden volgen.”

Zelf trainer geworden

“Maar ik voelde dat het niet genoeg was”, vervolgt Lief. “De naasten van de patiënt hadden die steun óók nodig, vaak minstens even erg als de persoon zelf. Ik voelde een drang om het breder aan te pakken. In Vlaanderen zijn er een aantal gerespecteerde pioniers op het vlak van mindfulness, zoals Edel Maex en David Dewulf. Bij hen ging ik in training. Zo behaalde ik mijn certificaat en werd ik zelf mindfulnesstrainer. Intussen doe ik dat al 15 jaar.”

“Mindfulness is weten waar je aandacht is. Vaak is die ergens anders dan in het nu.”

Wat is mindfulness?

Maar wat is mindfulness eigenlijk? “Mindfulness leert je omgaan met gedachten, emoties en lichaamssensaties. Stel: je komt thuis na een zware dag en de rommel van het ontbijt staat er nog. Je partner had beloofd de tafel af te ruimen. Dan kan dat ene feit een gedachte oproepen, bijvoorbeeld: ’Het is ook altijd hetzelfde’. En je had al een slechte dag, dus als je hoofdpijn had, wordt die er waarschijnlijk ook niet beter op.”

Een stap terug

“Maar wat je voelt, heeft dan vaak nog weinig met de feiten te maken en alles met het verhaal dat je errond maakt. Mindfulness leert je om dan even te ademen en een stap terug te zetten. Je kijkt anders naar je gedachten. Na een tijd heb je door wanneer je emoties met je aan de haal gaan en je energie beïnvloeden. Je kan erop oefenen om die gedachten om te buigen. Alles begint met bewustwording.”

Als het niet loopt zoals jij wilt

“En mindfulness gaat ook over leren omgaan met verwachtingen”, vervolgt ze. “Bijvoorbeeld: ik organiseer regelmatig wandelingen in het bos. Ik hoop dan op stilte zodat we kunnen mediteren met de geluiden van de natuur op de achtergrond. Maar soms zijn daar onderhoudsploegen aan het werk met ronkende machines. Zoiets hoeft dat moment niet te verpesten. We denken vaak in uitersten. Alles is goed of alles is slecht. Maar daartussen ligt een hele wereld.”

Foto: een mindful wandeling in het bos

Van probleem naar focus

Het gaat dikwijls mis wanneer we ons fixeren op wat ons stoort, legt Lief uit. “Traditioneel zijn we het gewend om uit te gaan van een probleem. Ook in mindfulness was dat lang het geval. De focus was: hoe ga je om met ongemak? Maar vandaag weten we dat er ook een kracht ligt in het verschuiven van je aandacht. Je kan de focus verleggen naar schoonheid in plaats van altijd terug te komen op het probleem of de pijn.”

Een koffer met instrumenten

“Ik zeg altijd: mindfulness is als een koffer met instrumenten. Je kiest wat bij je past, de rest laat je liggen. Maar probeer elke techniek minstens een week uit. Tijdens de training behandelen we telkens een ander thema, zoals je ademhaling, het voelen van je lichaam, stress of emoties. En op het einde geef ik huiswerk mee. Mindfulness is geen magische oplossing voor al je problemen, maar een vaardigheid.”

8 weken voor verandering

De basistraining die Lief geeft, is een wetenschappelijk onderbouwde mindfulnesstraining die overal ter wereld gegeven wordt. Elke trainer geeft er een eigen invulling aan, maar het kader ligt vast. “Je krijgt 7 lessen in 8 weken, omdat het is aangetoond dat het zo lang duurt om iets nieuws onder de knie te krijgen. Daarna kunnen deelnemers natuurlijk op eigen houtje verder doen. De materialen die ik meegeef, mogen ze gewoon blijven gebruiken, zoals de audiobestanden met meditaties.”

“Ik hoef je verhaal niet te kennen
om je te kunnen helpen.”

Geen therapie, wel training

Om verwachtingen realistisch te kaderen, benadrukt Lief dat ze een trainer is, geen psycholoog. “Ik ga niet in op persoonlijke problemen”, verduidelijkt ze. “Ik vraag niet naar je verhaal. Dat is voor mij niet zo belangrijk om te weten. Ik heb het gevoel dat mensen dat ook waarderen. Met mindfulness stap je net uit het verhaal en kijk je naar jezelf als een getuige.”

Gewapend voor wat komt

En helpt dat dan? Lief knikt: “Soms zie ik mensen al na 2 lessen veranderen. Maar wat werkt, is voor iedereen anders. Wat er ook gebeurt in je leven, met mindfulness ben je meer gewapend voor wat komt. Het verhoogt je veerkracht. Toch is het niet zo meetbaar als andere dingen in ons leven. Daardoor onderschat men vaak de impact ervan. Al zijn er steeds meer wetenschappers die de effecten ervan aantonen, zoals Steven Laureys.”

Mindfulness en compassie

En wat is de volgende stap? Wat als iemand na de basiscursus zin heeft in meer? “Ik heb ook een opleiding over mindfulness en compassie”, zegt Lief. “Compassie is mededogen: liefde voor jezelf en voor de andere. Wie een gebrek aan compassie heeft, is erg kritisch en oordeelt heel snel - over de andere, maar vaak ook over zichzelf. Het is heel interessant om daarop verder te werken.”

Zelf eens proberen?

Ik wandel die avond naar mijn auto met een nieuw inzicht: mindfulness is een techniek. Een vaardigheid die je helpt om weer wat ademruimte te voelen. En dat begint soms bij één oefening. Op de website van Lief vind je de planning van haar wandelingen, workshops en individuele coaching. 

Wil je meer verhalen horen van inspirerende mensen zoals Lief? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief van Attent Services. Dan krijg je elke maand een nieuw artikel in je inbox.